Willem Vreeswijk

Hoofdredacteur VVP/New Financial Forum

New Financial Forum

   

Concrete bouwstenen voor een nieuwe economie (deel 1)

Tien jaar na de crisis lijken de IJslanders de wind weer in de rug te hebben. Maar hoe duurzaam is dit economisch wereldwonder eigenlijk, in hoeverre is het vertrouwen hersteld en welke innovaties dragen bij aan een nieuwe economie. De stichting New Financial Forum ging in samenwerking met Ivo Valkenburg op onderzoek uit en bezocht tijdens een Learning Journey eind mei de echte movers & shakers in IJsland. 

 

Een overzicht van alle ontmoetingen en geleerde lessen publiceren we in de zomereditie van het New Financial Magazine. Op de site doen we wekelijks verslag van één van de bijzondere ontmoetingen. Dit keer Ragnheidur (Ragga) Jonsdottir (eigenaar van Hannesarholt en investeerder in Audur Capital).

 

Ragga Jonsdottir is eigenaresse van non-profitorganisatie Hannesarholt en tevens investeerder in Audur Capital. Hannesarholt is het oorspronkelijke woonhuis van Hannes Hafstein, de eerste premier van IJsland die tevens bankier en populair dichter was. Zo’n dertien jaar geleden trof Jonsdottir het historische gebouw in deplorabele staat aan. Samen met haar man besloot ze een erfenis te gebruiken om het gebouw aan te kopen en in de oorspronkelijke staat terug te brengen. Het gebouw herbergt ontmoetingskamers, een restaurant, biedt ruimte aan exposities en presentaties. Het opende haar deuren in 2013. “Voor huidige en toekomstige generaties wilden we een veilige en bijzondere ontmoetingsplek creëren. Juist in deze jachtige tijd is het belangrijk om te herinneren waar we vandaan komen om vandaaruit een nieuw IJsland te bouwen. Om daadwerkelijk vooruit te komen, dien je je geschiedenis te kennen. Het is nog niet zo heel lang geleden dat IJslanders in lemen hutjes woonden en niet veel kans hadden om oud te worden. Hannesarholt is vooral een eerbetoon aan Hafstein. Hij stond aan de bakermat van veel moderniseringen waar we vandaag de dag nog de vruchten van plukken, zoals scholing voor iedereen en gelijke rechten voor vrouwen en mannen.”

 

De financiële crisis kwam volgens Jonsdottir niet uit de lucht vallen. “Vanaf 2002, toen de banken werden geprivatiseerd, veranderde de wereld drastisch. IJslanders waren gewend om overdag hard te werken en ’s avonds met hun huis bezig te zijn. Mensen verbouwden hun eigen huis, bouwden er hele verdiepingen op. Dit omdat hier ooit je kinderen zouden leven.”

Na 2002 werd het veel makkelijker om geld te lenen en een hypotheek te krijgen. De samenleving wendde aan goedkoop geld. Jonge stellen konden een nieuw huis kopen en bijna iedereen reed in een leaseauto. En ineens was het afgelopen toen toenmalig premier Geir Haarde op 7 oktober 2008 aankondigde dat IJsland failliet zou gaan. Hij eindigde zijn speech met de legendarische woorden: ‘God bless Iceland’. Nooit eerder in de geschiedenis werd God er in toespraken bijgehaald. Dus toen hij deze woorden uitsprak, wist iedereen direct dat het echt helemaal mis was. Duizenden mensen protesteerden voor het parlement en eisten dat er koppen zouden gaan rollen.”

 

Volgens Jonsdottir een gemiste kans. “Eigenlijk was dit een uitgelezen mogelijkheid om met elkaar een totaal nieuwe samenleving te bouwen. In die dagen overheerste echter de woede. Toen er in feite niet veel veranderde, keerden veel mensen zich teleurgesteld van de politiek af. Wel kwam er steeds meer bewustzijn over de invloed van de financiële markten, worden er meer vrouwen in topposities benoemd en groeit de behoefte aan daadwerkelijke vernieuwing.”

 

Audur Capital: vrouwelijke waarden

 

Ragga Jonsdottir kreeg toen ze was begonnen met de restauratie van Hannesarholt veel investeringsverzoeken. “Eigenlijk hadden we daar geen oren naar. Ons eigen project had al onze energie nodig. Als uitzondering investeerden we in Audur Capital, de bank van Halla Tomasdottir en Kristin Petursdottir volledig gefundeerd op vrouwelijke waarden en de enige bank die de financiële crisis glansrijk overleefde. “We zagen de oprechtheid en de bevlogenheid van de twee vrouwen direct en bovendien hadden ze hun sporen in de financiële sector verdiend. Zij kenden de kneepjes van het bankvak, maar waren het op testosteron gebaseerde spelletje meer dan zat. Ik maakte kennis met Halla Tomasdottir tijdens een visweekend. Het klikte meteen en ik ben gaan meebouwen aan de ‘girlsbank’.”

 

Ragga en Halla deelden op zijn minst één belangrijke herinnering. Dat is de dag dat alle vrouwen hun werk, zowel betaald als onbetaald, neerlegden. Het was 24 oktober 1975. IJsland kwam tot stilstand. De meeste scholen werden gesloten, vluchten werden geannuleerd en fabrieken gingen dicht. Vijf jaar later werd Vigdis Finnbogadottir als eerste vrouw ter wereld democratisch gekozen tot president. Zij had borstkanker gehad en werd stevig aan de tand gevoeld, uiteraard door mannen. Op de vraag hoe zij met haar ziekte dacht het land te kunnen leiden, antwoordde ze: ‘ik heb niet de intentie het land borstvoeding te geven’. Inmiddels staat IJsland wereldwijd al jarenlang op de eerste plaats wat betreft de praktische gelijkwaardigheid van mannen en vrouwen, terwijl Nederland in 2016 kelderde van plek 16 naar 32.

 

Vanuit deze voor vrouwen belangrijke gebeurtenis is Audur Capital ontstaan. Audur is oorspronkelijk de naam van een bekende Vikingvrouw. Audur heeft in de IJslandse taal drie betekenissen: welzijn, geluk en ruimte maken. Tomasdottir zei hierover in een interview met het New Financial Magazine: “We werden als volslagen gek beschouwd en stonden er alleen voor. Toch werkten we hard aan de ontwikkeling van ons nieuwe bedrijf. Ik ben ervan overtuigd dat onze andere aanpak ertoe heeft geleid dat we de crisis goed zijn doorgekomen. Ook hebben we de communicatie in de financiële sector kunnen veranderen en het vertrouwen helpen herwinnen.”

 

Willem Vreeswijk - Alleen als wij honderd procent verantwoordelijkheid nemen voor alles wat er in ons leven gebeurt, kunnen we een bijdrage leveren aan een nieuwe financiële wereld.

 

Delen

Reacties

Nog geen reacties...

Uw reactie toevoegen

NIEUW: Iedereen kan reageren
Wilt u ook een bijdrage leveren aan een gezonde en gerespecteerde financiële sector, maar bent u geen ambassadeur?! Het New Financial Forum opent haar deuren voor iedereen die wil reageren op berichten van haar ambassadeurs. Met één restrictie: geen anonieme reacties.
 
 
 
  • Bijdragen die geen betrekking hebben op het onderwerp (zogeheten ‘off-topic’ bijdragen) kunnen door de redactie worden verwijderd.
  • Bijdragen die naar interpretatie van de redactie beledigend of bedreigend zijn voor personen, groepen of volkeren, worden geweerd.
  • Het plaatsen van persoonlijke informatie van derden (zoals privé- en/of emailadressen, namen, telefoonnummers) is niet toegestaan.
  • Persoonlijke gegevens geplaatst op het forum, zoals telefoonnumers of (e-mail)adressen worden zoveel mogelijk van de site geweerd o.m. omwille van de privacybescherming.
  • Teksten, advertenties en internetlinks van promotionele dan wel commerciële aard mogen niet worden geplaatst.
  • In een bijdrage opgenomen URL's zijn toegestaan zolang de websites waarnaar zij verwijzen niet commercieel, beledigend of aanstootgevend van aard zijn.
  • Bijdragen die lange, gekopieerde stukken tekst van andere websites bevatten, worden geweerd.
  • Bijdragen waarop auteursrechten rusten en/of die zonder toestemming openbaar worden gemaakt, worden geweerd.
  • De redactie behoudt zich het recht voor om lange stukken tekst in te korten.
  • Het gebruik van kapitalen is niet toegestaan, net als het overdreven gebruik van vet, cursief of onderstreepte tekst.
  • De redactie behoudt zich het recht voor om een discussie te sluiten of een reactie te verwijderen, zonder dat dit vooraf wordt aangekondigd.
  • Ziet u een bijdrage staan die naar uw mening niet aan de spelregels voldoet? Ga dan niet zelf met de poster in discussie, maar meld het de redactie via het contactformulier.